portal systemowy idei cywilizacyjnych
 
podobna tematyka
Po kryzysie - "trzecia droga"? (3)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Po kryzysie - "trzecia droga"? (2)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Po kryzysie - "trzecia droga"?
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
"Oto jest głowa ... Szumowskiego"; czy tylko?
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Cywilizacja Polska: konieczna zmiana strategii ("epidemicznej")
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Polska po koronawirusie
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Między posiadaniem a wolnością
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Sprawiedliwość czy ŁAD?
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Wolność a sądownictwo
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Skutki "jerozolimskiego holokaustu"
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Opracowania systemowe
Krzysztof J. Wojtas
Systemy filozoficzne a polskość
 
Książka zawiera rozszerzoną wersję koncepcji powstawania idei cywilizacyjnych, gdzie zasady wyjściowe opierają się na opracowaniach prof. Konecznego, który wskazał, że u źródeł idei cywilizacyjnych leżą wartości. Należy zaznaczyć, że przedstawione opracowanie jest krytyczne względem pierwowzoru, a oparte na spostrzeżeniu, że prof. Koneczny przyjął arbitralnie wartości podstawowe i nie wskazał ich umocowania. Stąd znaczne różnice i rozróżnienia. Druga część książki jest porównawczym wskazaniem zbieżności zasad idei cywilizacyjnej z praktyką tworzenia podstaw ustrojowych Rzeczypospolitej. Zbieżność ta upoważnia do nadania polskiej koncepcji organizacji życia społecznego miana Cywilizacji Polskiej. Końcowe fragmenty książki są sugestiami zmian i rozwiązań, które pozwoliłyby na powrót do drogi wskazanej przez twórców Rzeczypospolitej.
Cywilizacja Polska
Książka jest pierwszą, scaloną formą analiz, które doprowadziły do przekonania, iż polski fenomen należy traktować w kategoriach odmienności cywilizacyjnej. Opisuje jak powyższe przekonanie powstało; zarówno w kategoriach rozważań filozoficznych jak i przy odniesieniach do konkretnych sytuacji, co prezentowane jest w postaci krótkich tekstów tematycznych.
więcej…
 strona główna autorzy blogi szukaj zasady kontakt 
Dyskusje2017.06.11 08:24

Cywilizacja a kultura

   
 

„Jaka jest różnica między człowiekiem cywilizowanym a kulturalnym?

Taka, że człowiek cywilizowany, jeśli zdarzy mu się w tramwaju, czy podobnym miejscu, na skutek tłoku bądź hamowania, nastąpić komuś na odcisk, to bardzo grzecznie przeprosi.

A człowiek kulturalny?

Człowiek kulturalny nigdy nie następuje innym na odciski.”

.


 

 

Dykteryjka dość jednoznacznie dokonująca rozróżnienia; cywilizacja, to takie „ociosanie” przygotowujące do życia w społeczeństwie, gdy kultura jest wyższą, bardziej dostosowaną do współżycia  formą, a nadającą relacjom społecznym łagodny odcień i przez to mniej konfliktogenny.

Czy to właściwa ocena relacji między kulturą, a cywilizacją? Można mieć wątpliwości. Prof. Koneczny w swych rozważaniach cywilizacyjnych  wskazuje, ze cywilizacje kształtują porządek społeczny w oparciu o wartości. Natomiast kultury to mutacje cywilizacyjne dostosowujące formy do odmiennych okoliczności występujących w danym regionie. To mogą być takie okoliczności jak np. większa estyma dla kobiety ujawniająca się poprzez całowanie ręki przy powitaniu, czy zwracaniu się do siebie z szacunkiem, co sygnowane jest słowem „pan” („pani”).

 

Jak widać, można zauważyć nieco odmienne kształtowanie relacji miedzy cywilizacją, a kulturą. W przypadku wątpliwości zazwyczaj staram się sięgnąć do źródeł, gdzie ważną rolę pełni Słownik Języka Polskiego. Można tam znaleźć, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości”. Inne znaczenie, to „stopień doskonałości, sprawności w opanowaniu jakiejś umiejętności”, czy „ogłada, obycie, takt” – to rozumienie kultury pokrywa się z treścią przytoczonej dykteryjki. Są jeszcze kultury bakterii, a także kultura rolna jako stosowanie racjonalnych zabiegów agrotechnicznych. O kulturze mówimy też w przypadku rośliny uprawianej na pewnej przestrzeni w celach użytkowych.

Tak pokrótce można znaczenie określenia czym jest kultura w Słowniku Języka Polskiego. Warto odnieść się także do znaczenia kojarzonego z rdzeniem słowa kultura, czyli kultem.

Kult – to cześć religijna oddawana bóstwu, osobom, rzeczom; także  uwielbienie, cześć oddawane komuś lub czemuś w formie obrzędu, zazwyczaj o charakterze religijnym.

Jeśli połączymy porównawczo znaczenie obu pojęć, to rysuje się interesująca interpretacja. Otóż kultura jest formą kultu, którego celem jest uzyskanie określonego efektu.

Wszak kult oddawany bóstwu nie jest tylko formą należnego hołdu, ale także oczekiwaniem reakcji w postaci choćby podtrzymania istniejącego stanu. Jest to więc aktywność celowa.

Kultura ma bardzo podobne cele – także dąży do uzyskania korzystnego celu bez naruszania „godności” strony ku której aktywność jest kierowana. Łatwo to zauważyć biorąc za przykład kulturę rolną, gdzie zabiegi agrotechniczne można zaliczyć do „kulturalnych”, o ile nie naruszają stanu gleby. Nadmierna eksploatacja prowadząca do wyjałowienia, czy pustynnienia, nie może być zaliczona do kultury rolnej. W przypadku kultu oddawanego bóstwu jest to sytuacja, gdzie niewłaściwa forma obrzędu może powodować konsekwencje z racji „obrazy” bóstwa, co powoduje zerwanie z dotychczasowym stanem rzeczy.

W takim ujęciu definicja kultury nabiera swoistego znaczenia.

 

Kultura to wszelkiego rodzaju zabiegi, których celem jest podtrzymanie istnienia społeczności ludzkich.

 

Do takich zabiegów zaliczamy kulturę rolną – dającą nam żywność, ale też i ogładę towarzyską, która łagodzi obyczaje zmniejszając możliwość powstawania konfliktów.

Istotnym jest dostrzeżenie „punktu rozdziału” działań kulturalnych i takich, które przestają należeć do tej sfery. Wspomniane zabiegi agrotechniczne prowadzące do jałowienia gleby, a z drugiej strony sztuka, która prowadzi do powstawania  społecznych zaognień. Pierwszym krokiem do sytuacji, gdzie sztuka przestaje być utożsamiana z kulturą jest hasło „sztuka dla sztuki”, czyli oderwanie sztuki od społecznej roli jaką spełniała w społeczeństwie. Sztuka , która przybiera formę szokowania społeczeństwa – jest antykulturowa.

 

Cywilizacja jest spójnym systemem wartości na bazie której tworzona jest kultura danego społeczeństwa.

 

Czy możliwe jest zatem tworzenie społeczeństwa wielokulturowego?

Sprawa jest skomplikowana i nie do końca jednoznaczna, gdyż odpowiedzią jest stwierdzenie, że jest to możliwe jedynie bez naruszania spójności systemu wartości cywilizacyjnych.

Przykładem jest tu odniesienie do personalizmu, jako wartości podstawowej i kultury pasterskiej, i rolnej. Traktując bowiem ziemię jako matkę kultury pasterskie odrzucają możliwość ranienia ciała Matki Ziemi zruszaniem jej powierzchni. Personalizm, tu szacunek dla Matki Ziemi, w tym się objawia. Z kolei kultura rolna opiera się na zwiększeniu możliwości powstawania życia roślinnego poprzez orkę. Ujęcia niby sprzeczne ze sobą, ale nie naruszające wartości podstawowej – szacunku dla strony ku której kierowana jest aktywność, a co stanowi o personalizmie.

Takie kultury mogą współistnieć i tolerować się wzajemnie, chociaż występować powinny w oddzielnych regionach, co ma przecież uzasadnienie w postaci możliwości zniszczenia orką terenów stepowych i doprowadzenie do ich pustynnienia (patrz doświadczenia farmerów amerykańskich). Z kolei ugorowanie gleby – brak zabiegów agrotechnicznych, także prowadzi do upadku kultury rolnej w regionach o większej i stabilniejszej ilości opadów.

 Przykład dotyczący kultury pasterskiej i rolniczej pozbawiony podtekstu personalistycznego staje się konfliktogenny, gdyż pomija równoprawność racji strony przeciwnej dążąc do narzucenia własnej wizji rozwojowej.

Ten rodzaj konfliktu zauważalny jest obecnie w postaci „protestów ekologów”, którzy bardzo często dążą do narzucenia swojej wizji. I równie skrajne stanowisko środowisk eksploatujących przyrodę bez zwracania uwagi na konsekwencje jakimi jest niszczenie środowiska w którym żyjemy. Podstawą zaś konfliktu jest odrzucenie personalizmu – szacunku zarówno dla strony jak i obiektu, ku któremu aktywność jest kierowana. W efekcie są to działania akulturowe, gdyż prowadzą do konfliktu, a to jest sprzeczne z rolą kultury w społeczeństwie.

 

Niniejszy tekst powstał jako reakcja na dążenie do budowy społeczeństwa wielokulturowego z imigrantami z odrębnej strefy kulturowej. Takie społeczeństwo może powstać tylko na bazie wspólnie akceptowanych wartości cywilizacyjnych, a Europa odwołuje się do chrześcijaństwa, które odwołuje się do personalizmu. Wszelkie formy ksenofobii burzą możliwość istnienia społeczeństwa wielokulturowego.

Przykładem jest Rzeczpospolita, w której współżyły ze sobą różne plemiona tworząc wspólnotę narodową, gdzie nawet odmienność religijna (Tatarzy, a nawet Żydzi, jeśli nie eksponowali swej ksenofobii), nie przeszkadzały w budowie Narodu Polskiego. Dopiero po odrzuceniu personalistycznej bazy odniesienia dla bytu państwowego, co wiązało się z zaborami i utratą państwowości, dochodzić zaczęło do konfliktów o charakterze kulturowym.

Obecnie sytuacja jest zaogniona, a istnieją silne tendencje do podtrzymania, a nawet rozszerzenia konfliktu kulturowego. Przyjęcie imigrantów o odmiennej kulturze, bazującej na odmiennych wartościach cywilizacyjnych, musi prowadzić do konfliktu, a nawet rozpadu więzi społecznych.

 

 
1069 odsłon
zaloguj się lub załóż konto by oceniać i komentować    blog autora
Tagi: wartości, wyznaczniki cywilizacji, narzędzia cywilizacji.
Zeszyt tematyczny: 1. Rozważania o wartościach bazowych.
login:
hasło:
  odzyskaj hasło
Załóż konto, aby mieć więcej możliwości, np. komentowania artykułów.
nowe tematy
Zszywanie umarlaka
Według buńczucznych zapowiedzi Trzaskowskiego, w oparciu o wynik wyborczy, zdobywca zaszczytnego drugiego miejsca w wyścigu wyborczym, zamierza zająć się "zszywaniem Polski".

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2020-07-14 14:01
W zeszycie tematycznym nr 9.
1 odsł.
Nadzieje wyborcze
To nie notka związana z którymś z kandydatów do Urzędu Prezydenta RP. Dotyczy postawy Polaków..

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2020-07-01 20:53
W zeszycie tematycznym nr 9.
15 odsł.
Tabela przemian
Odrzućmy partykularne odczucia związane z doświadczeniami - od indywidualnych, po narodowe, w okresie ostatnich 100 lat. Także pomińmy straty w populacji wynikające z przemian - to zaledwie nikły procent liczby ludzkich mieszkańców ziemi. I przy tych założeniach spójrzmy na dokonujące się przemiany.

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2020-06-22 17:49
W zeszycie tematycznym nr 10.
22 odsł.
Cywilizacja Polska a praca
Temat wydaje się odległy od obecnej bieżączki, ale, wbrew pozorom, mogący istotnie wpłynąć na ocenę programów i postaw kandydatów na urząd prezydenta i popierających ich ugrupowań.  

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2020-06-18 20:14
W zeszycie tematycznym nr 9.
25 odsł.
Lubię Żydów
Żydów należy nienawidzić (antysemityzm - chociaż Arabowie to też Semici), albo ich uwielbiać (filosemityzm). "Lubienie Żydów" - jest dla nich najgorszą obrazą.

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2020-06-14 08:35
W zeszycie tematycznym nr 9.
31 odsł.
Budowa Rzeczypospolitej
Temat może zadziwić, gdyż formalnie Polska jest Rzeczpospolitą. A tu nie piszę o odbudowie, jeśli Jej instytuty nie działają, a o budowie.

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2020-06-10 08:47
W zeszycie tematycznym nr 9.
25 odsł.
więcej…
najnowsze komentarze
Re: Polityka wschodnia: Rosja
Krzysztof J. Wojtas 1144 dni temu
Re: WIGILIA MIŁOŚCI
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 1282 dni temu
Re: WIGILIA MIŁOŚCI
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 1282 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 1571 dni temu
Re: Krzyżowanie Drogi, Prawdy, Życia
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 1571 dni temu
Re: Krzyżowanie Drogi, Prawdy, Życia
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 1571 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 1571 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 1571 dni temu
Re: Kwestie dyskusji
Krzysztof J. Wojtas → Piotr "Turbanator" Świtecki 1602 dni temu
Kwestie dyskusji
Piotr "Turbanator" Świtecki → Krzysztof J. Wojtas 1602 dni temu
Re: Państwo etyczne; 500 +
Krzysztof J. Wojtas → Piotr "Turbanator" Świtecki 1625 dni temu
Re: Państwo etyczne; 500 +
Piotr "Turbanator" Świtecki → Krzysztof J. Wojtas 1625 dni temu
Re: Założenia programowe
(konto techniczne) → Krzysztof2 1626 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof3 → Krzysztof J. Wojtas 1632 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof2 → Krzysztof J. Wojtas 1634 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof1 → Krzysztof J. Wojtas 1634 dni temu
więcej…