portal systemowy idei cywilizacyjnych
 
podobna tematyka
Po kryzysie - "trzecia droga"? (3)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Po kryzysie - "trzecia droga"? (2)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Po kryzysie - "trzecia droga"?
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
"Oto jest głowa ... Szumowskiego"; czy tylko?
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Cywilizacja Polska: konieczna zmiana strategii ("epidemicznej")
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Polska po koronawirusie
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Między posiadaniem a wolnością
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Sprawiedliwość czy ŁAD?
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Wolność a sądownictwo
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Skutki "jerozolimskiego holokaustu"
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Opracowania systemowe
Krzysztof J. Wojtas
Systemy filozoficzne a polskość
 
Książka zawiera rozszerzoną wersję koncepcji powstawania idei cywilizacyjnych, gdzie zasady wyjściowe opierają się na opracowaniach prof. Konecznego, który wskazał, że u źródeł idei cywilizacyjnych leżą wartości. Należy zaznaczyć, że przedstawione opracowanie jest krytyczne względem pierwowzoru, a oparte na spostrzeżeniu, że prof. Koneczny przyjął arbitralnie wartości podstawowe i nie wskazał ich umocowania. Stąd znaczne różnice i rozróżnienia. Druga część książki jest porównawczym wskazaniem zbieżności zasad idei cywilizacyjnej z praktyką tworzenia podstaw ustrojowych Rzeczypospolitej. Zbieżność ta upoważnia do nadania polskiej koncepcji organizacji życia społecznego miana Cywilizacji Polskiej. Końcowe fragmenty książki są sugestiami zmian i rozwiązań, które pozwoliłyby na powrót do drogi wskazanej przez twórców Rzeczypospolitej.
Cywilizacja Polska
Książka jest pierwszą, scaloną formą analiz, które doprowadziły do przekonania, iż polski fenomen należy traktować w kategoriach odmienności cywilizacyjnej. Opisuje jak powyższe przekonanie powstało; zarówno w kategoriach rozważań filozoficznych jak i przy odniesieniach do konkretnych sytuacji, co prezentowane jest w postaci krótkich tekstów tematycznych.
więcej…
 strona główna autorzy blogi szukaj zasady kontakt 
Dyskusje2017.06.11 08:24

Cywilizacja a kultura

   
 

„Jaka jest różnica między człowiekiem cywilizowanym a kulturalnym?

Taka, że człowiek cywilizowany, jeśli zdarzy mu się w tramwaju, czy podobnym miejscu, na skutek tłoku bądź hamowania, nastąpić komuś na odcisk, to bardzo grzecznie przeprosi.

A człowiek kulturalny?

Człowiek kulturalny nigdy nie następuje innym na odciski.”

.


 

 

Dykteryjka dość jednoznacznie dokonująca rozróżnienia; cywilizacja, to takie „ociosanie” przygotowujące do życia w społeczeństwie, gdy kultura jest wyższą, bardziej dostosowaną do współżycia  formą, a nadającą relacjom społecznym łagodny odcień i przez to mniej konfliktogenny.

Czy to właściwa ocena relacji między kulturą, a cywilizacją? Można mieć wątpliwości. Prof. Koneczny w swych rozważaniach cywilizacyjnych  wskazuje, ze cywilizacje kształtują porządek społeczny w oparciu o wartości. Natomiast kultury to mutacje cywilizacyjne dostosowujące formy do odmiennych okoliczności występujących w danym regionie. To mogą być takie okoliczności jak np. większa estyma dla kobiety ujawniająca się poprzez całowanie ręki przy powitaniu, czy zwracaniu się do siebie z szacunkiem, co sygnowane jest słowem „pan” („pani”).

 

Jak widać, można zauważyć nieco odmienne kształtowanie relacji miedzy cywilizacją, a kulturą. W przypadku wątpliwości zazwyczaj staram się sięgnąć do źródeł, gdzie ważną rolę pełni Słownik Języka Polskiego. Można tam znaleźć, że jest to „całokształt materialnego i duchowego dorobku ludzkości”. Inne znaczenie, to „stopień doskonałości, sprawności w opanowaniu jakiejś umiejętności”, czy „ogłada, obycie, takt” – to rozumienie kultury pokrywa się z treścią przytoczonej dykteryjki. Są jeszcze kultury bakterii, a także kultura rolna jako stosowanie racjonalnych zabiegów agrotechnicznych. O kulturze mówimy też w przypadku rośliny uprawianej na pewnej przestrzeni w celach użytkowych.

Tak pokrótce można znaczenie określenia czym jest kultura w Słowniku Języka Polskiego. Warto odnieść się także do znaczenia kojarzonego z rdzeniem słowa kultura, czyli kultem.

Kult – to cześć religijna oddawana bóstwu, osobom, rzeczom; także  uwielbienie, cześć oddawane komuś lub czemuś w formie obrzędu, zazwyczaj o charakterze religijnym.

Jeśli połączymy porównawczo znaczenie obu pojęć, to rysuje się interesująca interpretacja. Otóż kultura jest formą kultu, którego celem jest uzyskanie określonego efektu.

Wszak kult oddawany bóstwu nie jest tylko formą należnego hołdu, ale także oczekiwaniem reakcji w postaci choćby podtrzymania istniejącego stanu. Jest to więc aktywność celowa.

Kultura ma bardzo podobne cele – także dąży do uzyskania korzystnego celu bez naruszania „godności” strony ku której aktywność jest kierowana. Łatwo to zauważyć biorąc za przykład kulturę rolną, gdzie zabiegi agrotechniczne można zaliczyć do „kulturalnych”, o ile nie naruszają stanu gleby. Nadmierna eksploatacja prowadząca do wyjałowienia, czy pustynnienia, nie może być zaliczona do kultury rolnej. W przypadku kultu oddawanego bóstwu jest to sytuacja, gdzie niewłaściwa forma obrzędu może powodować konsekwencje z racji „obrazy” bóstwa, co powoduje zerwanie z dotychczasowym stanem rzeczy.

W takim ujęciu definicja kultury nabiera swoistego znaczenia.

 

Kultura to wszelkiego rodzaju zabiegi, których celem jest podtrzymanie istnienia społeczności ludzkich.

 

Do takich zabiegów zaliczamy kulturę rolną – dającą nam żywność, ale też i ogładę towarzyską, która łagodzi obyczaje zmniejszając możliwość powstawania konfliktów.

Istotnym jest dostrzeżenie „punktu rozdziału” działań kulturalnych i takich, które przestają należeć do tej sfery. Wspomniane zabiegi agrotechniczne prowadzące do jałowienia gleby, a z drugiej strony sztuka, która prowadzi do powstawania  społecznych zaognień. Pierwszym krokiem do sytuacji, gdzie sztuka przestaje być utożsamiana z kulturą jest hasło „sztuka dla sztuki”, czyli oderwanie sztuki od społecznej roli jaką spełniała w społeczeństwie. Sztuka , która przybiera formę szokowania społeczeństwa – jest antykulturowa.

 

Cywilizacja jest spójnym systemem wartości na bazie której tworzona jest kultura danego społeczeństwa.

 

Czy możliwe jest zatem tworzenie społeczeństwa wielokulturowego?

Sprawa jest skomplikowana i nie do końca jednoznaczna, gdyż odpowiedzią jest stwierdzenie, że jest to możliwe jedynie bez naruszania spójności systemu wartości cywilizacyjnych.

Przykładem jest tu odniesienie do personalizmu, jako wartości podstawowej i kultury pasterskiej, i rolnej. Traktując bowiem ziemię jako matkę kultury pasterskie odrzucają możliwość ranienia ciała Matki Ziemi zruszaniem jej powierzchni. Personalizm, tu szacunek dla Matki Ziemi, w tym się objawia. Z kolei kultura rolna opiera się na zwiększeniu możliwości powstawania życia roślinnego poprzez orkę. Ujęcia niby sprzeczne ze sobą, ale nie naruszające wartości podstawowej – szacunku dla strony ku której kierowana jest aktywność, a co stanowi o personalizmie.

Takie kultury mogą współistnieć i tolerować się wzajemnie, chociaż występować powinny w oddzielnych regionach, co ma przecież uzasadnienie w postaci możliwości zniszczenia orką terenów stepowych i doprowadzenie do ich pustynnienia (patrz doświadczenia farmerów amerykańskich). Z kolei ugorowanie gleby – brak zabiegów agrotechnicznych, także prowadzi do upadku kultury rolnej w regionach o większej i stabilniejszej ilości opadów.

 Przykład dotyczący kultury pasterskiej i rolniczej pozbawiony podtekstu personalistycznego staje się konfliktogenny, gdyż pomija równoprawność racji strony przeciwnej dążąc do narzucenia własnej wizji rozwojowej.

Ten rodzaj konfliktu zauważalny jest obecnie w postaci „protestów ekologów”, którzy bardzo często dążą do narzucenia swojej wizji. I równie skrajne stanowisko środowisk eksploatujących przyrodę bez zwracania uwagi na konsekwencje jakimi jest niszczenie środowiska w którym żyjemy. Podstawą zaś konfliktu jest odrzucenie personalizmu – szacunku zarówno dla strony jak i obiektu, ku któremu aktywność jest kierowana. W efekcie są to działania akulturowe, gdyż prowadzą do konfliktu, a to jest sprzeczne z rolą kultury w społeczeństwie.

 

Niniejszy tekst powstał jako reakcja na dążenie do budowy społeczeństwa wielokulturowego z imigrantami z odrębnej strefy kulturowej. Takie społeczeństwo może powstać tylko na bazie wspólnie akceptowanych wartości cywilizacyjnych, a Europa odwołuje się do chrześcijaństwa, które odwołuje się do personalizmu. Wszelkie formy ksenofobii burzą możliwość istnienia społeczeństwa wielokulturowego.

Przykładem jest Rzeczpospolita, w której współżyły ze sobą różne plemiona tworząc wspólnotę narodową, gdzie nawet odmienność religijna (Tatarzy, a nawet Żydzi, jeśli nie eksponowali swej ksenofobii), nie przeszkadzały w budowie Narodu Polskiego. Dopiero po odrzuceniu personalistycznej bazy odniesienia dla bytu państwowego, co wiązało się z zaborami i utratą państwowości, dochodzić zaczęło do konfliktów o charakterze kulturowym.

Obecnie sytuacja jest zaogniona, a istnieją silne tendencje do podtrzymania, a nawet rozszerzenia konfliktu kulturowego. Przyjęcie imigrantów o odmiennej kulturze, bazującej na odmiennych wartościach cywilizacyjnych, musi prowadzić do konfliktu, a nawet rozpadu więzi społecznych.

 

 
1488 odsłon
zaloguj się lub załóż konto by oceniać i komentować    blog autora
Tagi: wartości, wyznaczniki cywilizacji, narzędzia cywilizacji.
Zeszyt tematyczny: 1. Rozważania o wartościach bazowych.
login:
hasło:
  odzyskaj hasło
Załóż konto, aby mieć więcej możliwości, np. komentowania artykułów.
nowe tematy
Źródła potęgi żydowskiej. Opracowanie własne
Żydzi nie są wielkim narodem, ale ich pozycja w świecie bliska jest dominującej, a na pewno przekracza naturalne możliwości. Wydaje się, że warto zastanowić się nad przyczyną i to bez antysemickich konotacji.  

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-09-14 17:38
W zeszycie tematycznym nr 13.
12 odsł.
Akademia Cywilizacyjna
Cywilizacje   Rozważania cywilizacyjne jakie prowadzę sukcesywnie poszerzają rozumienie zarówno pojęcia jak i elementów składowych.    

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-08-16 17:17
W zeszycie tematycznym nr 13.
73 odsł.
Totalnie, aż do samozagłady
Rzekomo następuje podział na 2 plemiona; ten podział istniał cały czas a jedynie nie w pełni się ujawniał.  

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-08-14 08:15
W zeszycie tematycznym nr 12.
53 odsł.
O sensie życia - cywilizacyjnie
Zawirowania związane z rozgardiaszem etycznym wynikającym z wielokulturowości, jaka ostatnio obowiązuje w naszym kręgu cywilizacyjnym, wymuszają powrót do pytania o sens i cel istnienia człowieka

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-07-08 17:52
W zeszycie tematycznym nr 10.
81 odsł.
Nienawidzę żydów po polsku
Że żydów z małej litery? Bo to ideowe, a nie genetyczne . Że „po polsku”? Bo jest istotna różnica znaczenia słowa „nienawiść” między Cywilizacją Polską a judaizmem.

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-07-01 11:50
W zeszycie tematycznym nr 9.
103 odsł.
Polskość, chrześcijaństwo, katolicyzm, judaizm
Pojawiły się sugestie, aby wyjaśnić "cywilizacyjnie" różnice między polskością a katolicyzmem, zwłaszcza wobec prób ich utożsamiania.    

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-06-25 15:25
W zeszycie tematycznym nr 10.
109 odsł.
więcej…
najnowsze komentarze
Re: Polityka wschodnia: Rosja
Krzysztof J. Wojtas 1575 dni temu
Re: WIGILIA MIŁOŚCI
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 1714 dni temu
Re: WIGILIA MIŁOŚCI
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 1714 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 2002 dni temu
Re: Krzyżowanie Drogi, Prawdy, Życia
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 2003 dni temu
Re: Krzyżowanie Drogi, Prawdy, Życia
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 2003 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 2003 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 2003 dni temu
Re: Kwestie dyskusji
Krzysztof J. Wojtas → Piotr "Turbanator" Świtecki 2033 dni temu
Kwestie dyskusji
Piotr "Turbanator" Świtecki → Krzysztof J. Wojtas 2033 dni temu
Re: Państwo etyczne; 500 +
Krzysztof J. Wojtas → Piotr "Turbanator" Świtecki 2056 dni temu
Re: Państwo etyczne; 500 +
Piotr "Turbanator" Świtecki → Krzysztof J. Wojtas 2056 dni temu
Re: Założenia programowe
(konto techniczne) → Krzysztof2 2058 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof3 → Krzysztof J. Wojtas 2063 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof2 → Krzysztof J. Wojtas 2065 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof1 → Krzysztof J. Wojtas 2065 dni temu
więcej…