portal systemowy idei cywilizacyjnych
 
podobna tematyka
Władza a struktura ładu (11)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu (10)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu (9)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu (7)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu (6)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu (5)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu (3)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu (2)
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Władza a struktura ładu
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Aborcja, eutanazja a Ewangelia
Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje
Opracowania systemowe
Krzysztof J. Wojtas
Systemy filozoficzne a polskość
 
Książka zawiera rozszerzoną wersję koncepcji powstawania idei cywilizacyjnych, gdzie zasady wyjściowe opierają się na opracowaniach prof. Konecznego, który wskazał, że u źródeł idei cywilizacyjnych leżą wartości. Należy zaznaczyć, że przedstawione opracowanie jest krytyczne względem pierwowzoru, a oparte na spostrzeżeniu, że prof. Koneczny przyjął arbitralnie wartości podstawowe i nie wskazał ich umocowania. Stąd znaczne różnice i rozróżnienia. Druga część książki jest porównawczym wskazaniem zbieżności zasad idei cywilizacyjnej z praktyką tworzenia podstaw ustrojowych Rzeczypospolitej. Zbieżność ta upoważnia do nadania polskiej koncepcji organizacji życia społecznego miana Cywilizacji Polskiej. Końcowe fragmenty książki są sugestiami zmian i rozwiązań, które pozwoliłyby na powrót do drogi wskazanej przez twórców Rzeczypospolitej.
Cywilizacja Polska
Książka jest pierwszą, scaloną formą analiz, które doprowadziły do przekonania, iż polski fenomen należy traktować w kategoriach odmienności cywilizacyjnej. Opisuje jak powyższe przekonanie powstało; zarówno w kategoriach rozważań filozoficznych jak i przy odniesieniach do konkretnych sytuacji, co prezentowane jest w postaci krótkich tekstów tematycznych.
więcej…
 strona główna autorzy blogi szukaj zasady kontakt 
Dyskusje2018.03.27 10:39

Władza a struktura ładu (8)

   
 

Obecna Europa i Anglia

 


 

 

Jak pisałem we wcześniejszych notkach, struktury organizacyjne w Europie podlegały ciągłym zmianom, gdzie motywem było dążenie do centralizacji władzy opartej na personalizmie (personalizm „boski” - w tym sensie, że uzasadnieniem była boskość władcy, albo osoba Boga – Stwórcy, którego prawom/nakazom należało się podporządkować, a co skwapliwie przekazywali pośrednicy), bądź personalizm odnosił się do przyznania odrębności niższym/mniejszym strukturom organizacyjnym, a nawet uznania jednostki za osobę.

Można dostrzec, że centralizacje prowadziły do okresów zastoju w procesie rozwojowym, gdy personalizacja, im niższych struktur sięgała, tym bardziej przyczyniała się do trendów rozwojowych.

Owszem, nie zawsze te trendy uznawano (i dalej ta opcja jest zauważalna) za korzystne. Niekiedy związane były z dużymi „ograniczeniami populacji” i zazwyczaj szybko były kończone nawrotem centralizmu. Jednak można twierdzić, że były to istotne doświadczenia kształtujące drogę rozwojową. Na tej podstawie można rozważać jak należy projektować strukturę, która pozwoli na nieantagonistyczne współistnienie.

 

Ważnym jest spostrzeżenie, że jednak istnieje pewne poczucie europejskiej wspólnoty, co pozwala na kształtowanie struktur wspólnotowych. Tendencje odśrodkowe też są zauważalne, a najbardziej widocznymi przejawami są odrębności, zwłaszcza  rosyjska i angielska. Inne – Francja, Hiszpania – nie wykształciły swych odrębności dostatecznie wyraźnie. (Polska stanowi odrębny przypadek). Z kolei Niemcy byli najczęstszymi ośrodkami krystalizacji struktur centralistycznych.

 

O Rosji dążącej do stworzenia własnej odrębności – już pisałem. Obecnie warto zająć się stanem obecnym Europy, czyli Unią Europejską. Można też dodać uwagi tyczące Anglii – także , do niedawna, pretendującej do ukształtowania swej odrębności. Tyle, że to stadium schyłkowe. Pozostałe państwa tylko w sposób ograniczony zaznaczały swoje odrębności, które nigdy nie miały ogólnoeuropejskiego oddziaływania.

 

Elity

Jednak przed opisem/oceną stanu Europy potrzebne wydaje się jeszcze nawiązanie do sposobu powstawania i roli elit w procesie tworzenia struktur społecznych.

Pierwszą uwagą jest ta, że faktyczna elita występuje jedynie strukturach egalitarnych, gdzie „osobami” są właśnie przedstawiciele elit. O kształcie struktury nie decydują poszczególne osoby (ludzie), a osoby – byty, których zdanie liczy się przy nadawaniu strukturze formy.

Jeśli więc przykładowo UE tworzą państwa, to „osobą” społeczności unijnej są właśnie te poszczególne   państwa. Głos jednostek jest pomijany i nic nie znaczący.

Przeciwstawnie – w strukturach hierarchicznych nie występują „osoby”, byty o równoprawnym charakterze, a jedynie grupy i jednostki uprzywilejowane, które podtrzymują strukturę li tylko z racji własnych korzyści.

Drugą uwagą jest ta, że wspominane już „sprzężenie zwrotne”, czyli czynnik informujący o reakcji układu na występujące bodźce i wpływający moderująco  na decydenta w przypadku podejmowania błędnych decyzji, występuje jedynie w strukturze egalitarnej. „Głos” zwrotny przynależy elicie. Czyli można mówić, że „sprzężenie zwrotne” struktury obejmuje elitę.

Rola grup uprzywilejowanych jest mało znacząca i może stanowić jedynie głos doradczy, ale bez faktycznego wpływu na decyzje. Można to prześledzić na przykładzie Senatu Rzymskiego, którego rola, wraz z przekształcaniem się struktury egalitarnej w hierarchiczną, coraz bardziej malała, a znakomita ilustracją jest przydanie  godności senatora rumakowi cezara.

O ile zatem o  rodzaju cywilizacji decyduje cel cywilizacyjny, czyli Prawda danej cywilizacji, to elity i grupy uprzywilejowane określają Drogę nadając jej formę i pilnując, aby poruszać się w obrębie szlaku.

W systemie egalitarnym elita jest w stanie samodzielnie oceniać, czy nie następuje „zejście z drogi”. W systemie hierarchicznym – grupa uprzywilejowana realizuje jedynie wytyczne hegemona.

 

Unia Europejska

Kolejny projekt integracyjny, który po fazie wstępnej personalizmu „państwowego”, szybko zaczął zmierzać do centralizacji. Jednoznacznym potwierdzenie tej oceny jest to, że UE „zaczynała” od konsensusu przy kształtowaniu obowiązujących regulacji, aby coraz szybciej przejść do systemu hierarchicznego maskowanego narzucaniem woli „demokratycznej większości”. Totalitaryzm właśnie tą drogą narzuca swoją władzę.

Personalizm (nawet ten „państwowy”)  jest związany z konsensusem przy podejmowania decyzji. Odrzucenie tej zasady wtrąca strukturę w odpersonalizowaną hierarchiczność.

Uwaga, którą kolejny raz trzeba zaznaczyć, jest taka, że personalizm nie musi być związany z osobą ludzką, a może dotyczyć większych struktur organizacyjnych.

 

UE należy poddać ocenie według kryteriów idei cywilizacyjnej. Tu wyraźnie widać, że podstawy idei są „słabe” i tym samym łatwo mogą (są) zostać wypaczone.

Prawda, czyli cel powołania do istnienia bytu jest bardzo enigmatyczna. Czy można mówić, że jest to dążenie do rozwoju i zapewnienie takich możliwości wszystkim członkom wspólnoty – zarówno na szczeblu państw jak i pojedynczych obywateli? Teoretycznie tak – tworzone są fundusze spójności, zrównoważonego rozwoju infrastruktury itp. Jednak działanie  tych instytucji jest zakłócane, a przy tym wyraźne  nakierowane na przyczynianie  do wzmocnienia „jednostki centralnej”, czyli Niemiec. Polityka tworzenia tej wspólnoty nie zakłada dążenia do identycznych form rozwoju,  wspiera dominację „centrali”, a fundusze nie są rozdzielane wg potrzeb rozwojowych lecz jest to często wynik przetargów.

Efektem opisanego stanu rzeczy jest „rozmijanie” się deklaracji z faktycznymi działaniami. Cel cywilizacyjny, czyli tworzenie „personalizmu państwowego” umożliwiającego rozwój jest zastępowany wskazywaniem, często iluzorycznych, korzyści z przynależności do wspólnoty.

 

Droga – czyli ujednolicanie form organizacyjnych i obyczajów zapewniających ład, zastępowane jest tworzeniem narzucanych reguł prawnych.

 

Życie, czyli logika postępowania w zmieniających się okolicznościach – z zasad uznających personalizm, czyli odrębność jednostek tworzących wspólnotę, coraz częściej opiera się na narzucaniu jednostkom mniejszym i słabszym ekonomicznie (organizacyjnie) woli jednostek silniejszych. Czyli tu też dominujące staje się dążenie do stworzenia systemu hierarchicznego.

Elity unijne

Elitą, gdy UE była strukturą egalitarną, były państwa, które delegowały swych reprezentantów do organów celowych wspólnoty. Jednak bardzo szybko te jednostki zatracały więzi z macierzą kierując się interesem wspólnoty, a nie biorąc pod uwagę odrębności składowych. Ta grupa zaczęła żyć własnym życiem dążąc do przyrostu kompetencji, a tym samym nastąpił szybki rozwój tendencji hierarchicznych, gdzie wysokie apanaże  przyznawane we własnym gronie istotnie temu sprzyjały.

Podobną formę przekupstwa zastosowano względem posłów Parlamentu Europejskiego. Zaistniał brak „sprzężenia zwrotnego” między decyzyjną centralą, a społecznością państw wspólnoty. Obecnie można mówić, że jest to już struktura w pełni hierarchiczna, a próby ingerencji w sprawy polskie jest tego ilustracją.

 

Jaki jest kierunek rozwojowy projektu UE?

Wydaje się dość oczywisty. Formuła traci coraz bardziej swą spoistość. Coraz więcej składowych dostrzega, że nie jest realizowany podstawowy cel cywilizacyjny – personalizm. W efekcie możliwości rozwojowe zarówno państw jak i ich obywateli zaczynają się znacząco różnić. Dysproporcje w poziomie życia nie ulegają niwelacji, a często przeciwnie: dobrostan ulega zmniejszeniu.

Wątpliwe, aby twór jakim jest UE był projektem udanym. Raczej wyczerpał już swoje możliwości i należy liczyć się z wejściem w stadium schyłkowe.

 

Anglia

Anglia miała wyraźne tendencje do stworzenia własnej idei cywilizacyjnej, a potwierdzeniem było utworzenie Imperium Brytyjskiego. Można sądzić, że idea wspólnoty była silna, chyba silniejsza niż projekt UE, o czym świadczy blisko 300 – letni cykl rozwojowy.  Jednak obecnie, także w tym wypadku, należy mówić o stadium schyłkowym.

Co stało u podstaw próby budowy angielskiej odrębności?

Jednym z pierwszych elementów było odłączenie się od wspólnoty katolickiej. Dalsze – to włączenie do projektu przebudowy (XVII w.) elementów personalizmu, do czego wykorzystano wzory działania instytucji zaobserwowane w Polsce. Personami (elitą) angielską była klasa średnia poprzez swą reprezentację parlamentarną przy ograniczonej i w znacznej mierze jedynie tytularnej roli monarchy.

Razem zaowocowało to zwiększonym poczuciem integracji społeczeństwa angielskiego z państwem, a to stworzyło przekonanie o wyższości tych rozwiązań względem sąsiadów. W tamtym czasie dało to istotny impuls rozwojowy i objawiało się angielskim „splendid isolation”. A to ważny czynnik tworzenia odrębności.

Opisane czynniki wyczerpały jednak możliwości rozwojowe, gdzie I WŚ miała istotne znaczenie. Anglia nie okazała się „być ponad”, a taka konstatacja staje się zazwyczaj zaczynem upadku.

 

Kwestia roli elit – to w znacznym stopniu rozwijane poglądy kształtujące się w trakcie pisania tych notek. Wydaje się, że te sprawy wymagają dalszych przemyśleń.

Natomiast do zakończenia tego cyklu pozostały przynajmniej 2 notki. Jedna poświęcona Rzeczypospolitej Polskiej i druga – wnioskom tyczącym kierunków kształtowania struktury przyszłości. Napiszę jak dojrzeję;-)))

 

 
844 odsłony
zaloguj się lub załóż konto by oceniać i komentować    blog autora
Tagi: Wiara, wiedza, cywilizacja, filozofia, wartości.
Zeszyt tematyczny: 10. Wiara, wiedza a cywilizacja.
login:
hasło:
  odzyskaj hasło
Załóż konto, aby mieć więcej możliwości, np. komentowania artykułów.
nowe tematy
Źródła potęgi żydowskiej. Opracowanie własne
Żydzi nie są wielkim narodem, ale ich pozycja w świecie bliska jest dominującej, a na pewno przekracza naturalne możliwości. Wydaje się, że warto zastanowić się nad przyczyną i to bez antysemickich konotacji.  

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-09-14 17:38
W zeszycie tematycznym nr 13.
11 odsł.
Akademia Cywilizacyjna
Cywilizacje   Rozważania cywilizacyjne jakie prowadzę sukcesywnie poszerzają rozumienie zarówno pojęcia jak i elementów składowych.    

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-08-16 17:17
W zeszycie tematycznym nr 13.
73 odsł.
Totalnie, aż do samozagłady
Rzekomo następuje podział na 2 plemiona; ten podział istniał cały czas a jedynie nie w pełni się ujawniał.  

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-08-14 08:15
W zeszycie tematycznym nr 12.
52 odsł.
O sensie życia - cywilizacyjnie
Zawirowania związane z rozgardiaszem etycznym wynikającym z wielokulturowości, jaka ostatnio obowiązuje w naszym kręgu cywilizacyjnym, wymuszają powrót do pytania o sens i cel istnienia człowieka

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-07-08 17:52
W zeszycie tematycznym nr 10.
81 odsł.
Nienawidzę żydów po polsku
Że żydów z małej litery? Bo to ideowe, a nie genetyczne . Że „po polsku”? Bo jest istotna różnica znaczenia słowa „nienawiść” między Cywilizacją Polską a judaizmem.

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-07-01 11:50
W zeszycie tematycznym nr 9.
103 odsł.
Polskość, chrześcijaństwo, katolicyzm, judaizm
Pojawiły się sugestie, aby wyjaśnić "cywilizacyjnie" różnice między polskością a katolicyzmem, zwłaszcza wobec prób ich utożsamiania.    

Krzysztof J. Wojtas · Dyskusje · 2021-06-25 15:25
W zeszycie tematycznym nr 10.
108 odsł.
więcej…
najnowsze komentarze
Re: Polityka wschodnia: Rosja
Krzysztof J. Wojtas 1575 dni temu
Re: WIGILIA MIŁOŚCI
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 1714 dni temu
Re: WIGILIA MIŁOŚCI
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 1714 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 2002 dni temu
Re: Krzyżowanie Drogi, Prawdy, Życia
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 2003 dni temu
Re: Krzyżowanie Drogi, Prawdy, Życia
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 2003 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Krzysztof J. Wojtas → Mariusz Głowiński 2003 dni temu
Re: Śmierć Chrystusa - alternatywnie
Mariusz Głowiński → Krzysztof J. Wojtas 2003 dni temu
Re: Kwestie dyskusji
Krzysztof J. Wojtas → Piotr "Turbanator" Świtecki 2033 dni temu
Kwestie dyskusji
Piotr "Turbanator" Świtecki → Krzysztof J. Wojtas 2033 dni temu
Re: Państwo etyczne; 500 +
Krzysztof J. Wojtas → Piotr "Turbanator" Świtecki 2056 dni temu
Re: Państwo etyczne; 500 +
Piotr "Turbanator" Świtecki → Krzysztof J. Wojtas 2056 dni temu
Re: Założenia programowe
(konto techniczne) → Krzysztof2 2058 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof3 → Krzysztof J. Wojtas 2063 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof2 → Krzysztof J. Wojtas 2065 dni temu
Re: Założenia programowe
Krzysztof1 → Krzysztof J. Wojtas 2065 dni temu
więcej…